شهر قم، که بیشتر آن را بهدلیل حضور حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه (س) و مسجد مقدس جمکران میشناسند، بهرغم آبوهوای گرم و خشک، از نواحی سرسبز و جاذبههای گردشگری طبیعی بسیاری برخوردار است. روستاها و دهکدههایی که در نزدیکی این شهر قرار دارند، به لطف قرارگیری در بخش کویری، پدیدههای زمینشناسی جذاب و طبیعتی چشمنواز را در خود جای دادهاند که در کنار جاذبههای تاریخی و مذهبی آن، یکی از مقاصد گردشگری پرطرفدار در کشور را بهوجود آورده است
۱. حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه (س)
- آدرس: قم، حرم حضرت معصومه (س) (مشاهده روی نقشه)
عکس از وبسایت ویکیشیعه
بارگاه ملکوتی حضرت فاطمه معصومه (س)، در مرکز شهر قم قرار دارد و یکی از مهمترین دلایل حضور مسافران و زائران از سراسر کشور و جهان است. این مرقد مطهر، دارای قدمتی متعلق به قرن سوم و سال ۲۰۱ هجری قمری است که طی چندین دوره زمانی مختلف، ساختوسازهایی در آن صورت گرفت تا بهشکل امروزی تبدیل شده است. جالب است بدانید که پادشاهان بسیاری از تاریخ ایران (شاه عباس دوم، شاه صفی و...) و بزرگان و علمای سرشناس متعددی در جوار این بانوی بزرگوار دفن شدهاند.
۲. مسجد مقدس جمکران
- آدرس: ۶ کیلومتری قم، نزدیک روستای جمکران (مشاهده روی نقشه)
عکس از وبسایت ویکیشیعه
مسجد مقدس جمکران، دومین مکان پربازدید و محبوب مسافران و گردشگران پس از حرم فاطمه معصومه (س) است که در قرن چهارم هجری قمری به دستور حضرت مهدی (عج) و در ۶ کیلومتری شهر قم احداث شده و سالانه پذیرای میلیونها زائر و دلباختگان اهل بیت (ع) است.
۳. بازار قدیم قم (تیمچه بزرگ)
- آدرس: قم، خیابان عمار یاسر (مشاهده روی نقشه)
عکس از وبسایت سیری در ایران
تیمچه بزرگ قم که در بین مردم به بازار قدیم نیز شهرت دارد، یکی از مجموعههای تاریخی ایران در دوران قدیم است که قدمت معماری این مکان به دوران حکومت قاجاریان بازمیگردد. بازدید از تیمچه بزرگ و مشاهده هنرمندی گذشتگان و هنر مردم امروز، خالی از لطف نیست.
۴. مسجد جامع قم
- آدرس: قم، خیابان آذر، نزدیکی دروازه ری (مشاهده روی نقشه)
عکس از وبسایت تبیان
مسجد جامع، عمارتی زیبا در شهر قم است که از دیگر جاهای دیدنی قم به شمار میآید. قدمت دقیق این بنای تاریخی مشخص نیست؛ اما برخی از مورخان سال احداث آن را متعلق به ۲۶۵ قمری و برخی دیگر، مربوط به قرن هشتم هجری میدانند.
۵. مقبره های گنبد سبز قم
- آدرس: قم، خیابان انقلاب، جنب گلزار شهدا (مشاهده روی نقشه)
عکس از وبسایت سیری در ایران
مجموعه مقابر گنبد سبز قم، از سه مقبره متعلق به قرن هشتم هجری قمری تشکیل شده است که معماری منحصربهفرد آن از جمله ویژگیهای این عمارات تاریخی محسوب میشود. تزیینات گچبری زیبا و تحسینبرانگیزی در این مقابر مشاهده میشود که میتوان آن را نمونهای کمنظیر و ستودنی در نظر گرفت.
۶. کوه خصر نبی (ع)
- آدرس: ۶ کیلومتری مرکز شهرستان قم بهسمت جنوب، در نزدیکی شهرک ایثار (مشاهده روی نقشه)
عکس از وبسایت Wikipedia
از دیگر جاذبههای گردشگری قم، میتوان به کوه خضر نبی (ع) اشاره کرد که محلی روحانی و چشمنواز و در عین حال مکانی زیارتی و سیاحتی است. طبق مدارک تاریخی، قدمت آن به بیش از ۳,۰۰۰ سال میرسد. عبادتگاه خصر نبی (ع) در یکی از مرتفعترین نقاط قم قرار دارد و همه ساله میزبان گردشگران بسیاری از سراسر ایران است.
۷. کاروانسرای دیر گچین قم
- آدرس: قم، کیلومتر ۷۰ اتوبان قم-گرمسار، روستای علی آباد (مشاهده روی نقشه)
عکس از وبسایت تاریخ ما
کاروانسرای دیر گچین قم، با پیشینهای حدود ۱۵۷۰ سال، یکی از آثار باقیمانده از تاریخ ایران در شهر قم است که لقب مادر کاروانسراهای ایران را از آن خود کرده است و میتوان آن را بهعنوان یکی از جاذبههای گردشگری این شهر معرفی کرد. طراحی، ساخت و معماری این مجموعه در نوع خود قابلتوجه است و به همین دلیل، مورد توجه بسیاری از کارشناسان معماری قرار دارد.
۸. مدرسه فیضیه
- آدرس: قم، جنب حرم فاطمه معصومه، میدان آستانه مقدسه (مشاهده روی نقشه)
عکس از وبسایت Wikipedia
مدرسه فیضیه، مکانی است مهم و ارزشمند در ایران که زمان احداث آن متعلق به دوران حکومت صفویان است. علما و مجتهدین بسیاری در این مکان سکونت داشتند و به تحصیل، تدریس و تحقیق پرداختند. سخنرانی تاریخی امام خمینی در سال ۱۳۴۲ که منجر به قیام ۱۵ خرداد شد، در این مدرسه صورت گرفته است.
۹. قبرستان شیخان
- آدرس: قم، در نزدیکی حرم حضرت معصومه (مشاهده روی نقشه)
عکس از وبسایت خبرگزاری ایرنا
قبرستان شیخان، قبرستانی است دیرین، که مدفن بزرگان دینی و عالمان و اساتید مهمی از جمله زکریا بن آدم، زکریا بن ادریس که از یاران و راویان امام صادق (ع) محسوب میشوند. بنابراین قدمت این مکان به دوران امامان شیعه بازمیگردد و همین امر سبب ارزشمندی این مکان است.
۱۰. پارک ملی کویر
- آدرس: حد فاصل کویر مرکزی ایران و دریاچه نمک (مشاهده روی نقشه)
عکس از وبسایت Wikipedia
یکی از وسیعترین مناطق حفاظتشده کشور، پارک ملی کویر است که بخشی از آن در قم قرار دارد. وسعت این منطقه حدود ۶۷۰,۰۰۰ هکتار است که بخش اعظمی از آن را پارک ملی و بقیه را منطقه حفاظتشده تشکیل میدهد. این منطقه از چشمهها، حیوان وحشی نادر، گیاهان متنوع و مناظر دیدنی و شگفتانگیزی برخوردار است که بازدید از آن بسیار جالب و هیجانانگیز خواهد بود.
۱۱. روستای وشنوه
- آدرس: ۶۰ کیلومتری قم، بخش کهک، روستای وشنوه (مشاهده روی نقشه)
عکس از وبسایت مشرقنیوز
اگر بهدنبال منطقهای خوش آبوهوا با مناظر طبیعی دیدنی و سرسبز هستید، بازدید از روستای زیبای وشنوه، یکی از گزینههای مناسب است که در بهار و تابستان از اقلیمی معتدل و مطبوع برخوردار بوده و در زمستان دارای آبوهوایی سرد است. این روستا ییلاقی است و بخشی از آن در شیبی تند واقع شده است که دارای معماری پلکانی است.
۱۲. روستای فردوس (فردو)
- آدرس: قم، کهک، روستای فردو (مشاهده روی نقشه)
عکس از وبسایت Wikipedia
روستای فردوس، یکی از زیباترین روستاهای شهر قم است که بهدلیل سرسبزی، مناظر طبیعی بکر و کمنظیر و آبوهوایی مطبوع و دلچسب، میزبان گردشگران و مسافران از سراسر کشور است. این ناحیه از قم یکی از مناطق قدیمی این شهر است که از جاذبه طبیعی مطلوبی برخوردار است.
۱۳. خانه ملاصدرا
- آدرس: قم، غرب روستای کهک (مشاهده روی نقشه)
عکس از وبسایت Wikipedia
در روستای کهک، یکی از مناطق زیبای استان قم، عمارتی قدیمی قرار دارد که به خانه دانشمند بزرگ، ملاصدرا شهرت یافته است. این عمارت متعلق به محمد بن ابراهیم یحیی شیرازی، معروف به ملاصدرا است که از معماری جالب و زیبایی برخوردار است. به نظر میرسد که قدمت این خانه متعلق به قرن ۱۰ هجری است.
۱۴. قلعه قمرود
- آدرس: شهرستان قم، روستای قمرود (مشاهده روی نقشه)
عکس از وبسایت مشرقنیوز
بنایی قدیمی و متعلق به دوران حکومت اشکانیان در اطراف قمرود و در بخش شمالی کوه سفید، از توابع استان قم قرار دارد که به قلعه قمرود شهرت یافته است. به نظر میرسد این عمارت قدیمی، توسط میرزا نظام غفاری، در نزدیکی بخش شرقی قلعه قدیمی قمرود که از بناهای دوران صفوی است، احداث شده است.
۱۵. موزه صنایع دستی (خانه یزدان پناه)
عکس از وبسایت خبرگزاری فارس
خانه یزدانپناه، بنایی تاریخی با وسعتی بیش از هزار متر مربع و متعلق به اواخر حکومت قاجاریان و اوایل حکومت پهلوی اول است. این عمارت امروزه بهعنوان موزه صنایع دستی قم، مورد استفاده قرار میگیرد و در آن آثاری ارزشمند از هنر صنایع دستی بومی این شهر نگهداری میشود. این مکان زیبا، یکی از جاذبههای گردشگری قم است که علاقهمندان به هنر، برای بازدید از آن به این مکان مراجعه میکنند.
۱۶. دریاچه حوض سلطان
عکس از وبسایت خبرگزاری حوزه
دریاچه نمک حوض سلطان یکی از جاذبههای طبیعی قم است. بهترین زمان برای بازدید از این مکان زیبای طبیعی، اوایل فصل بهار و اواسط فصل پاییز است؛ چراکه از سرمای استخوانسوز کویر و گرمای طاقتفرسای آن، اثری نیست. نام دیگر این دریاچه زیبا، دریاچه شاهی و دریاچه ساوه است که از مساحتی حدود ۲۴۰ کیلومتر برخوردار است.
سوالات متداول
شاخصترین جاذبههای قم کدامند؟
حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه (س) و مسجد مقدس جمکران
چه کسانی در حرم حضرت معصومه (س) دفن شدهاند؟
پادشاهان بسیاری از تاریخ ایران (شاه عباس دوم، شاه صفی و...) و بزرگان و علمای سرشناس متعددی در جوار این بانوی بزرگوار دفن شدهاند.
قدمت بازار قم به چه دورانی باز میگردد؟
قاجاریان
قبرستان شیخان محل دفن چه کسانی است؟
مدفن بزرگان دینی و عالمان و اساتید مهمی از جمله زکریا بن آدم، زکریا بن ادریس که از یاران و راویان امام صادق (ع) محسوب میشوند.