بارندگیهای فراوانی که در این خطه از کشور رخ میدهد، به رشد و نمو گونههای مختلف گیاهان، میوهها و مواد خوراکی مهم و ضروری کمک شایانی میکند؛ امری که در ایجاد رژیم غذایی متنوع و منحصربهفرد مردم این سرزمین نقش مهمی را ایفا میکند. پیشتر غذاهای سنتی استان کرمانشاه را معرفی کردیم.
استان کرمانشاه، بهدلیل قرار گیری در ناحیهای با پوشش جنگلی و برخورداری از درهها و مراتع، از تنوع جالب و بینظیر انواع گیاه و میوه مانند بلوط، پستهی وحشی، بادام کوهی، آلبالوی وحشی، تمشک، گردو، زبان گنجشک و... برخوردار است که این موضوع بیارتباط با ایجاد انواع غذاها و شیرینیهای بومی و سنتی در این منطقه نیست. از جمله شیرینیهای سنتی موجود در رژیم غذایی مردم استان کرمانشاه، میتوان به نان کلانهی معروف کرمانشاه، نان برساق، قاووت، چیپس خرمالو، نان خرمایی، نان برنجی، کاک، شیرینی بژی و شیرینی شکری اشاره کرد. در ادامه به معرفی برخی از مشهورترین و رایجترین شیرینیهای محلی این استان میپردازیم.
استان سرسبز و زیبای کرمانشاه در فصل بهار بسیار دیدنی و دوستداشتنی است. در این فصل، رشد انواع گیاهان وحشی و خوراکی، زیبایی خیرهکنندهای را به سرزمین و مراتع این ناحیه از کشور خواهد بخشید که در نوع خود منحصربهفرد و ستودنی است. انواع گیاه خودرو وجود دارند که در تهیهی غذاها و شیرینیهای متنوع و بومی این استان نقش بسزایی را ایفا میکنند. پیچک نمونهی بارزی از این گیاهان است که بهصورت خودرو در ارتفاعات استان کرمانشاه رشد کرده و با عطر خاص خود، جالب و بینظیر به نظر میرسد. زنان و آشپزان هنرمند این استان با استفاده از این گیاه، به طبخ نوعی نان محلی به نام نان کلانه یا نان پیچک کرمانشاهی میپردازند که از طرفداران بسیاری نیز برخوردار است. آنها با استفاده از مایه خمیر، آرد سفید گندم، شکر، زعفران، روغن مایع، تخممرغ، پیازچه، زیره، فلفل سیاه، کره و کرهی محلی یا دان، کلانه را طبخ میکنند. مصرف این نان محلی با دوغ یا آش دوغ بسیار لذیذ و دلچسب خواهد بود.
عطر بینظیر و فوقالعادهی نانهای محلی، هوش از سر هر انسانی خواهد برد. نانهایی تازه که در تنور گرم خانگی و با دستانی مملو از عشق مادران و زنان هنرمند جایجای سرزمینمان طبخ میشود. نان برساق، از جمله نانهای سنتی و محلی استان کرمانشاه است که در مناطق دیگری مانند استان کردستان و لرستان، بهعنوان نان بومی در نظر گرفته میشود. نوعی شیرینی روغنی و لذیذ که میتواند، بهانهای برای جمع شدن افراد خانواده در کنار یکدیگر محسوب شود. مردم استان کرمانشاه با استفاده از روغن حیوانی، نمک، زردچوبه، شیر، شکر، تخممرغ و آرد، این خوراکی محلی و سنتی را طبخ و میل میکنند. میتوان مصرف نان برساق را هنگام ماه مبارک رمضان و بهعنوان غذایی مناسب برای افطار در نظر گرفت.
یکی دیگر از خوراکیهای بومی و سنتی استان کرمانشاه، قاووت نام دارد که علاوه بر این استان، در برخی از مناطق دیگر مانند کرمان نیز از جمله خوراکیهای بومی و محلی محسوب شده و بهعنوان سوغات این شهر شناخته میشود. در واقع قاووت پودری خوراکی است، متشکل از انواع مواد غذایی مغذی که برای قوت بخشیدن و احیای نیروی از دست رفتهی بدن، بسیار مفید و کاربردی است. با توجه به مناطق مختلف کشور، مواد ترکیبی این شیرینی خوشمزه و مقوی، متفاوت خواهد بود. اما در استان کرمانشاه، زنان و مادران هنرمند با استفاده از نخودگل (نخود مشکلگشا بدون نمک)، قرص کمر، پودر زنجبیل، پودر هل، پودر میخک، جوز هندی، پودر قند، رازیانه، تخم گشنیز، پسته، بادام، گردو، تخم کتان، تخم کاهو و با توجه به ذائقه و سلیقهی اعضای خانواده و البته برخی دیگر از مواد خوراکی مغذی، به تهیهی قاووت میپردازند. بمب انرژی از القاب این خوراکی دوستداشتنی است. کارشناسان تغذیه مصرف قاووت را به خانمهایی که بهتازگی بچهدار شدهاند، توصیه میکنند.
از دیرباز با نانخرمایی، شیرینی خوشمزه و مقوی بومی کشورمان، آشنا هستیم. این خوراکی لذیذ و دوستداشتنی یکی از شیرینیهای سنتی و محلی استان کرمانشاه محسوب میشود که بهدلیل داشتن خرما، بسیار مقوی و مفید است. نوشیدن فنجانی از چای داغ همراه با نانخرماییهای لذیذ و خوشمزه، بسیار دلنشین و مطبوع خواهد بود. کمتر گردشگری است که پس از سفر به این استان تاریخی کشور، نانخرماییهای خاص و فوقالعادهی آن را امتحان نکند. بانوان خوشسلیقهی کرمانشاهی با استفاده از خرما، آرد گندم، ماست، بکینگ پودر، گلاب، کره، مغز گردو و زردهی تخممرغ این شیرینی سنتی را طبخ کرده و لحظات خوشی را در کنار اعضای خانوادهاشان رقم میزنند.
استان کرمانشاه است و نانبرنجی معروف آن، که از شهرتی مثال زدنی در سراسر ایران برخوردار است؛ شیرینی لطیف، لذیذ و فوقالعاده، بهترین بهانهای که میتوان برای داشتن دورهمیهای شبانهی خانوادگی در نظر گرفت. البته همانگونه که میدانید، در برخی از استانهای دیگر کشور مانند قزوین، یزد و... نیز این خوراکی خوشمزه و دوستداشتنی بهعنوان سوغات و شیرینی سنتی آنها شناخته شده است. آشپزان استان کرمانشاه با ترکیب موادی مانند کره یا روغن کرمانشاهی، گلاب، زعفران، آرد تهیه شده از برنج، تخمخرفه، شکر و سیاهدانه به تهیه و طبخ این خوراکی سنتی و بومی کشورمان میپردازند. به نظر میرسد تهیهی آن دشوار نباشد، بنابراین به شما دوستان عزیز پیشنهاد میکنیم، نانبرنجی را در منزل تهیه کرده و از طعم فوقالعادهی آن لذت ببرید.
یکی دیگر از شیرینیهای سنتی ایرانی که بسیار خوشمزه و لذیذ است، کاک نام دارد. این شیرینی، بومی استان کرمانشاه بوده و از طرفداران بسیاری نیز برخوردار است. البته در شهر شیراز نیز این شیرینی بهعنوان یکی از خوراکیهای بومی و سنتی شناخته میشود که به نان یوخه معروف است. این شیرینی از ورقههای بسیار نازک خمیر تهیه میشود که با استفاده از ساچهای ویژهای تهیه میشود. کاک بسیار خوشمزه، سبک و مملو از انرژی است که مصرف آن در کنار فنجانی چای تازهدم و خوشعطر، دوستداشتنی و خاطرهانگیز خواهد بود. مردم استان کرمانشاه با ترکیب موادی همچون آرد گندم، شکر، تخممرغ، دارچین، روغن، هل، پودر پسته، پودر نارگیل، خلال بادام و آب، شیرینی کاک را تهیه میکنند. جالب است بدانید که طرز تهیهی این خوراکی سنتی، در جریان برگزاری هفتمین اجلاس سراسری شورای سیاستگذاری ثبت آثار معنوی کشور، به لیست میراث معنوی کشور پیوست.
در رژیم غذایی مردم استان کرمانشاه، حضور تنوع جالب و بینظیری از شیرینیهای سنتی و بومی زبانزد غذادوستان و مردم گوشه و کنار کشور است. از جملهی این خوراکیهای بومی، شیرینی بژی نام دارد که بسیار خوشمزه و خوشعطر است و بهعنوان نانی لذیذ هنگام صرف صبحانه، مناسب و دلپسند خواهد بود. مردم این استان با استفاده از شیر، روغن حیوانی، رازیانه، زیره، شکر، آرد (آرد مخصوص نان سنگک)، زعفران و روغن حیوانی (روغن کرمانشاهی)، این خوراکی لذیذ و خوشعطر را تهیه میکنند.
شیرینی شکری یا نان شکری، یکی از خوشمزهترین خوراکیهایی است که بومی استان کرمانشاه بوده و از طرفداران بسیار زیادی نیز برخوردار است. زنان این استان معمولا نان شکری را بهعنوان عصرانهی اعضای خانوادهی خود تهیه کرده و لحظات شیرین و بهیادماندنی را برای عزیزانشان فراهم میکنند. آنها با استفاده از شکر، روغن، نمک، وانیل، آرد و تخممرغ به طبخ و تهیهی این خوراکی بومی و سنتی میپردازند. شیرینیهای ایرانی بسیار لذیذ هستند، اما در خوردن آنها زیادهروی نکنید چراکه کارشناسان تغذیه میگویند که مصرف بی رویه قند، شکر و شیرینی بهشدت برای سلامتی مضر است.
در مقالهی شیرینیهای سنتی استان کرمانشاه، سعی شد تا به معرفی و بررسی برخی از مهمترین و در عین حال رایجترین شیرینیهای سنتی و بومی این استان تاریخی و زیبای کشورمان، بپردازیم. قطعا بررسی دقیق و جامع خوراکیهای محلی مناطق مختلف کشور، نیاز به همراهی و نقطه نظرات شما دوستان کجارویی خواهد داشت. امیدواریم با نظرات خود، ما را در ارائهی بهتر این قبیل مقالات یاری کنید.
تهیه شده در کجارو